Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği Resmî Gazete’de Yayımlandı

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği Resmî Gazete’de Yayımlandı

Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, 24 Eylül 2026 tarihli ve 33380 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 7552 sayılı İklim Kanunu’na dayanan bu düzenleme, sürdürülebilir ekonomik faaliyetlerin sınıflandırılması ve yeşil finansmanın bu faaliyetlere yönlendirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektedir.

Öne Çıkan Başlıklar ve Düzenleme Detayları

  • Amaç ve Nitelik: Yönetmelik; sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu ekonomik faaliyetleri desteklemeyi, sürdürülebilir yatırımlara finansman akışını teşvik etmeyi ve piyasada “yeşile boyama”yı (greenwashing) önlemeyi amaçlamaktadır. Taksonomi, bir emisyon/tahsisat sistemi değil; ekonomik faaliyetleri çevresel açıdan sınıflandıran bir yeşil finansman aracıdır.

  • Altı Çevresel Hedef: Sera gazı emisyonlarının azaltımı; iklim değişikliğine uyum; su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması; döngüsel ekonomiye geçiş; kirliliğin önlenmesi ve kontrolü; biyoçeşitlilik ve ekosistemlerin korunması ile restorasyonudur.

  • Uyumlu Faaliyet Şartları: Bir faaliyetin “uyumlu” sayılması için üç şartı birlikte sağlaması gerekir: En az bir çevresel hedefe önemli ölçüde katkı, hiçbir hedefe önemli zarar vermeme (DNSH) ve asgari sosyal koruma önlemlerine uyum.

  • Yutak Alanlar: Yönetmelik “yutak alan”ı; ormanlar ve diğer ekosistemler yoluyla karbonu emerek atmosferden uzaklaştıran süreç ve mekanizma olarak tanımlamaktadır. Ayrıca “sera gazı emisyonlarının azaltımı” tanımına, emisyon azaltımının yanı sıra yutak alanların korunması, artırılması ve iyileştirilmesi faaliyetleri de dâhil edilmiştir.

  • Raporlama Yükümlülükleri: Ek-1 faaliyeti yürüten kurum, kuruluş ve işletmeler için raporlama şimdilik ihtiyaridir. Finansal kuruluşlar (aracı kurumlar/portföy yönetimi, bankalar, sigorta-reasürans-emeklilik) için ise raporlama zorunludur; usul ve esaslar SPK, BDDK ve SEDDK tarafından belirlenmektedir. Finansal kuruluşlar için 1 Ocak 2029’a kadar geçiş süresi tanınmıştır.

  • Teknik Tarama Kriterleri: Kriterler Başkanlıkça belirlenir; katı fosil yakıtlarla yapılan üretim faaliyetleri çevresel açıdan sürdürülebilir sayılmaz. Güncel kriterler her yıl 15 Aralık’a kadar yayımlanır ve izleyen yıl geçerli olur.

Nötr Karbon Değerlendirmesi

Taksonomi, TR-ETS’ten farklı ama onu tamamlayan bir mekanizmadır: ETS emisyonu fiyatlarken, taksonomi hangi ekonomik faaliyetin “yeşil” sayılacağını tanımlayarak finansmanı yönlendirmektedir. İki sistemin ortak zemini, doğru ve doğrulanabilir sürdürülebilirlik verisidir.

Yutak alanların taksonomi kapsamında sera gazı azaltımına katkı sağlayan faaliyetler arasında sayılması önemli bir açılımdır; bu durum, yutak/ağaçlandırma ve doğa temelli projeler için yeşil finansmana erişim açısından yeni bir kapı aralayabilir. Ancak bunun ETS tahsisat teslim yükümlülüğünde kullanılabilecek bir denkleştirme kredisiyle karıştırılmaması gerekir. Reel sektör için raporlama şimdilik ihtiyari olsa da, finansal kuruluşların zorunlu raporlaması zincirleme olarak reel sektörden taksonomi verisi talebini artıracaktır; erken hazırlık bu süreçte avantaj sağlar.

(Not: Bir faaliyetin taksonomiyle “uyumlu” sayılıp sayılmayacağı, Başkanlıkça ayrıca belirlenip yayımlanacak teknik tarama kriterleri ile Ek-1 faaliyet listesinin detayına bağlıdır; bu kriterler açıklanmadan kesin bir uyum değerlendirilemez).