İklim Planlaması Yerelleşiyor: Her İl İçin Sera Gazı Envanteri ve Eylem Planı

İklim Planlaması Yerelleşiyor: Her İl İçin Sera Gazı Envanteri ve Eylem Planı

İklim planlaması artık sadece ulusal değil — yerel.

4 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de (Sayı: 33330) yayımlanan yeni Yönetmelik, iklim mücadelesini il ölçeğine indirdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın “Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları Hakkında Yönetmelik”i, 2/7/2025 tarihli ve 7552 sayılı İklim Kanunu’nun 7. maddesine dayanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme, iklim mücadelesini ulusal hedeflerden il ölçeğindeki somut planlama ve envanter yükümlülüğüne taşımaktadır.

Artık her ilin bir iklim eylem planı ve daha da önemlisi, bir SERA GAZI ENVANTERİ olacak.

Yönetmeliğin Getirdiği Üç Temel Yükümlülük

7552 sayılı İklim Kanunu’na dayanan Yönetmelik her ile şunları getirmektedir:

  • Yerel İklim Değişikliği Eylem Planı (YİDEP): İklim risk değerlendirmesi, uyum hedefleri ve azaltım eylemlerini kapsar. Vali koordinasyonunda büyükşehir/il belediyesi ve il özel idaresi tarafından hazırlanır, İl İDKK tarafından karara bağlanır ve beş yılda bir güncellenir.

  • İl Sera Gazı Envanteri: İnsan faaliyeti kaynaklı emisyonlar ve yutak alanlar dikkate alınarak, CO₂ eşdeğeri cinsinden, yıllık ve teknik kılavuza göre oluşturulur.

  • İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu (İl İDKK): Vali başkanlığında; belediyeler, il özel idareleri, sanayi ve ticaret odaları, üniversiteler ve STK’ların katılımıyla aynı masada toplanır.

Kritik Takvim

  • 31 Aralık 2026: Her ilde İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu (İl İDKK) kurulacak.

  • 31 Aralık 2027: İlk YİDEP (2028–2032 dönemini kapsayan) karara bağlanacak.

  • Her yıl 30 Haziran: İki önceki yılın il sera gazı envanteri + iklim risk verileri + izleme sonuçları E-YİDEP’e girilecek.

  • Her yıl 31 Ekim: Değerlendirme raporu E-YİDEP’e girilecek ve İklim Portal’a yüklenecek.

(Not: Envanter ve planların hazırlanma, izleme ve raporlama usul ve esasları İklim Değişikliği Başkanlığı’nın teknik kılavuzuyla belirlenecek olup, kılavuz yayımlandığında uygulama detayları netleşecektir).

Kimi İlgilendiriyor ve Şirketleri Neden Etkiliyor?

  • Belediyeler ve il özel idareleri: Planı hazırlayan, uygulayan ve raporlayan taraftır.

  • Sanayi ve ticaret odaları ile büyük tesisler: Hem İl İDKK üyesi hem de il envanterine emisyon katkısı sunan aktörlerdir.

  • İl düzeyinde faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlar: Talep edilen belge, bilgi ve veriyi paylaşma yükümlülüğü bulunmaktadır.

  • Yerel iklim planlamasında danışmanlığa ihtiyaç duyan tüm aktörler.

Bu durum şirketleri de doğrudan ilgilendirmektedir. Çünkü bir ilin sera gazı envanteri, o ildeki sanayinin ve tesislerin emisyonundan bağımsız değildir. Kurumsal karbon ayak izini ölçmek artık yalnızca bir “sürdürülebilirlik” tercihi değil; yerel iklim planlamasının ve il envanterinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmektedir.

Artık “iklim ulusal bir hedef” demek yetmez; iklim artık yerel bir yükümlülük — ve şehrinizin, sektörünüzün rakamıyla ölçülüyor. Belediyeniz, odanız ya da tesisiniz için sera gazı envanteri ve eylem planı hazırlığına başlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.