PPWR Geri Sayımı: AB Ambalaj Tüzüğü 12 Ağustos 2026’da Uygulanmaya Başlıyor

PPWR Geri Sayımı: AB Ambalaj Tüzüğü 12 Ağustos 2026’da Uygulanmaya Başlıyor

12 Ağustos’a iki haftadan az kaldı. AB’ye ambalajlı ürün gönderen her firma için bu tarih artık bir son tarihtir.

AB Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü — Regülasyon (EU) 2025/40 (Packaging and Packaging Waste Regulation — PPWR) 12 Ağustos 2026’da uygulanmaya başlıyor. Tüzük, 22 Ocak 2025’te AB Resmî Gazetesi’nde yayımlandı, 11 Şubat 2025’te yürürlüğe girdi ve bu tarihte 30 yıldır yürürlükte olan Ambalaj Direktifi (94/62/EC — PPWD) yürürlükten kalkıyor.

Önemli olan şudur: Bu bir direktif değil, tüzüktür. PPWD bir direktifti ve her üye devlet bunu kendi ulusal mevzuatına farklı şekillerde aktarıyordu (27 farklı çerçeve). PPWR ise doğrudan uygulanabilir; 27 üye devlette aynı anda, ulusal aktarım beklemeden, aynı şekilde geçerli olacaktır.

12 Ağustos 2026’da Yürürlüğe Giren Yükümlülükler

O gün şu somut yükümlülükler devreye giriyor:

  • AB Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity — DoC): Pazara sürülen her ambalaj birimi için uygunluk değerlendirmesi, teknik dosya ve DoC zorunlu hale geliyor (Annex VIII).

  • PFAS yasağı: Gıdayla temas eden ambalajlarda kasıtlı olarak eklenen PFAS (kalıcı kimyasallar) yasaklanıyor (Madde 5 — yalnızca gıda temaslı ambalaj).

  • Endişe verici maddeler (substances of concern): Ağır metal limitleri ve kısıtlamalar uygulanıyor.

  • Benzersiz tanımlama: Üreticiler her ambalaj birimine benzersiz bir tanımlama eklemek zorunda.

  • Ambalaj minimizasyonu: Gereksiz ambalaj ve boş hacim kısıtlamalarına ilişkin temel gereklilikler devreye giriyor.

Bunlar 2030’a ertelenmiş hedefler değil; iki hafta sonra bağlayıcı yükümlülüklerdir.

Kademeli Takvim: Sonraki Kritik Tarihler

  • 12 Ağustos 2026: Genel uygulama başlangıcı (yukarıdaki yükümlülükler).

  • 12 Ağustos 2028: Ambalajlarda Dijital Ürün Pasaportu (DPP) altyapısı ve uyumlu etiketleme (ayrıştırma piktogramları) devreye giriyor — QR kod altyapısının bugünden planlanması gerekiyor.

  • 1 Ocak 2030: Geri dönüştürülebilirlik derecelendirmesi (A/B/C) zorunlu — C derecesinin altındaki ambalajlar AB pazarına sürülemeyecek. Plastik ambalajda asgari geri dönüştürülmüş içerik oranları başlıyor. (Design-for-Recycling delege tüzüğü 1 Ocak 2028’e kadar kabul edilecek.)

  • 31 Aralık 2030: Ağırlıkça ambalaj atığının en az %70’inin geri dönüştürülmesi hedefi.

  • 2035 ve 2038: Uygulamada ölçekli geri dönüştürülebilirlik kanıtı (2035); yalnızca A ve B derecelerinin kalması, düşük performanslı ambalajın tümüyle çıkarılması (2038).

Kimler Kapsamda ve Sorumluluk Kimde?

“Ben sadece Türkiye’de üretiyorum” diyenler de kapsamdadır. Tüzük, AB pazarına sürülen tüm ambalajlara — nerede üretildiğine bakmaksızın — uygulanmaktadır.

Tüzük, sorumluluğu tedarik zinciri boyunca dağıtır ancak nihai sorumluluğu AB’ye malı sokan tarafa yükler. PPWR Madde 21’e göre; AB’li ithalatçı, üçüncü ülke ambalajına kendi adını koyduğunda veya ürünü değiştirdiğinde üretici sorumluluklarını üstlenir. Pratikte bu şu demektedir: AB’li alıcı, uygunluk dosyasını ve DoC’yi tedarikçisinden — yani Türk üreticiden — talep edecektir.

PPWR yalnızca gıda ambalajını değil, tüm ambalaj tiplerini ve tüm malzemeleri (plastik, kâğıt, cam, metal, ahşap) içindeki ürüne bakılmaksızın kapsar. Yalnızca PFAS yasağı gıda temaslı ambalajla sınırlıdır; DoC, minimizasyon, 2030 geri dönüştürülebilirlik ve 2028 etiketleme yükümlülükleri gıda dışı ürünlerin ambalajları için de aynı takvimde geçerlidir.

Dolayısıyla AB’ye ambalajlı ürün ihraç eden Türk firması, 12 Ağustos’tan itibaren alıcısından gelecek Uygunluk Beyanı ve teknik dosya taleplerine hazır olmalıdır. “Biz sadece ürünü satıyoruz, ambalaj bizim sorunumuz değil” yaklaşımı, bu tarihten sonra AB’li alıcı nezdinde geçerliliğini yitirmektedir; çünkü alıcının kendi uyumu, tedarikçisinin sağladığı ambalaj verisine bağlıdır.

Nötr Karbon Değerlendirmesi

PPWR, son haftalarda gündeme gelen AB döngüsel ekonomi düzenlemeleri (tekstil imha yasağı, EU Ecolabel, EUDR) ile aynı mantığı ambalaj tarafında kuruyor: iddia değil, kanıt; tasarım aşamasında sürdürülebilirlik; ve doğrulanabilir dokümantasyon. Ambalaj artık bir lojistik detayı değil; pazara erişim ve uyum kararıdır.

12 Ağustos yaklaşırken firmaların yapması gereken ilk adım net: AB pazarına sürdükleri tüm ambalajları haritalamak, PPWR’deki rollerini (üretici / ithalatçı / dağıtıcı) belirlemek ve tedarikçi verisi ile teknik dokümantasyonu bu tarihe kadar hazır hale getirmektir. Ayrıca ambalajla ilgili çevresel beyanlar (“geri dönüştürülebilir”, “çevre dostu ambalaj”), Türkiye’nin 1 Ağustos çevresel beyan düzenlemesi ve AB’nin yeşil beyan çerçevesiyle de doğrudan ilişkilidir — yani ambalaj beyanları da kanıt gerektirir.

Ambalaj portföyünüzü 12 Ağustos’a göre birlikte gözden geçirelim.