“TR ETS Bizi İlgilendirmiyor” Demeden Önce Düşünün: Kapsam Neden ve Nasıl Genişleyecek?

“TR ETS bizi ilgilendirmiyor, biz kapsamda değiliz” cümlesini çok duyuyoruz. Ancak çoğu firma için gerçek şudur: Henüz kapsamda değilsiniz.

Bugünkü Tablo (Pilot Dönem: 2026-2027)

Mevcut pilot dönemde kapsam; elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre olmak üzere 5 sektör ile yıllık 50.000 ton $CO_2$ eşdeğeri üzerindeki Kategori B ve C tesisleri ile sınırlıdır. Bu durum şimdilik dar bir çerçeve sunsa da, sistemin kalıcı halini yansıtmamaktadır.

Kapsam Neden Genişleyecek?

1. Kademeli Tasarım: Sistem tasarım gereği kademelidir. Pilottan sonraki uygulama döneminde kapsam, yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alan cam, seramik, kâğıt, kimya, hidrojen, kireç, rafineri gibi çok daha geniş faaliyet alanlarına yayılacaktır.

2. Küçük Tesislerin Durumu: Kategori A statüsündeki 50.000 ton altı tesisler şu an tahsisat veya piyasa yükümlülüğüne girmese de, izleme-raporlama süreçlerine tabi olabilmektedir. Dolayısıyla bir sonraki aday havuzu halihazırda oluşmaktadır.

3. AB Deneyimi: TR ETS, AB ETS modelinden ilham alınarak kurulmuştur. Avrupa Birliği’ndeki sistem de zaman içinde hem sektör hem de eşik bazında genişlemiş; eğilim sürekli olarak aşağıya ve yataya doğru seyretmiştir.

Ne Yapılmalı?

Bugün kapsamda olmasanız bile, hazırlık maliyetleri düşükken harekete geçmek; kapsama girdiğinizde panik yapmaktan hem daha ucuz hem de daha güvenlidir. Erken hazırlanan işletmeler, kapsama dahil olduklarında temiz emisyon geçmişlerini kanıtlayabildikleri için yarışa avantajlı başlar.

Artık “biz kapsamda değiliz” demek yeterli değildir; “sıra bize ne zaman gelir ve o güne nasıl hazırlanırız” sorusunu sormak gerekir. Sektörünüzün ve tesisinizin bu genişleme sürecindeki yerini birlikte değerlendirelim.