Türkiye ETS’de Belirsizlik Bitti: Pilot Dönem Karbon Piyasası Kurulu Kararıyla Resmen Tanımlandı

Türkiye ETS’de Belirsizlik Bitti: Pilot Dönem Karbon Piyasası Kurulu Kararıyla Resmen Tanımlandı

Türkiye ETS’te belirsizlik bitti: Pilot dönem resmen tanımlandı. 27 Ağustos’ta ETS Yönetmeliği yürürlüğe girmişti ama pilot dönemin kapsamı ve tahsisat yapısı Karbon Piyasası Kurulu’na bırakılmıştı. Kurul, ilk kararıyla (KPK/2026/1) bu boşluğu doldurdu.

Kesinleşen Tablo

  • Pilot Dönem: 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsamaktadır.

  • Kapsam: Elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinin Kategori B ve C tesisleri. (Not: Ana faaliyeti bu beş sektörde yer almamakla birlikte 35.11.10.30.00 Prodcom kodu üzerinden elektrik üreten tesisler ile doğalgaz/ham petrol boru hattı kompresör üniteleri pilot dönemde kapsam dışındadır).

  • 2026 Yılı: Yalnızca raporlama yükümlülüğü bulunmaktadır; fiyat mekanizması 2027’de başlıyor.

  • Ücretsiz Tahsisat: Kıyas yöntemine göre her sektörde %100 oranındadır.

  • Kıyas Değeri: Elektrik üretimi dışında kalan tüm tesislerde ağırlıklı genel ortalama; elektrik sektöründe ise santral bazlı olarak son 5 yılın ağırlıklı ortalama emisyon yoğunluğu esas alınmaktadır.

Bu karar öncesinde, 31 Ağustos–1 Eylül tarihlerinde Başkanlık aynı 5 sektörle kıyas değeri çalıştayını (400+ katılımcı) gerçekleştirmişti; yani süreç hazırlıktan bağlayıcı karara geçmiştir.

Nötr Karbon Değerlendirmesi

Bu karar, ETS Yönetmeliği’nin Geçici 1. maddesiyle Karbon Piyasası Kurulu’na bırakılan pilot dönem parametrelerini kesinleştirmekte ve en kritik boşluğu doldurmaktadır. Beş sektörün Kategori B ve C tesisleri için tablo netleşmiştir.

Uygulama açısından kilit nokta şudur: 2026 sistem yılı “yalnızca raporlama” olsa da, 2027’de başlayacak fiyat mekanizmasına hazırlığın temeli bu yıl atılmaktadır. Ücretsiz tahsisat pilot dönemde %100 olmakla birlikte, tahsisat miktarı kıyas değerine bağlıdır ve tesisin emisyon yoğunluğu sektör ortalamasıyla kıyaslanacaktır. Bu nedenle beş sektördeki (özellikle CBAM ile kesişen demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre) işletmelerin 2026 raporlama ve kıyas verisi hazırlığını doğru kurması, 2027 maliyet dönemi açısından belirleyici olacaktır.

Artık “ETS geldi, bekleyelim” demek yetmez; 2026 raporlama yılını, 2027 fiyat dönemine hazırlık olarak kullanmak gerekiyor.

TR ETS Pilot Uygulama Dönemi Karbon Piyasası Kurulu Kararları (KPK/2026/1)

  • Dayanak ve Tarih: İklim Değişikliği Başkanlığı, 7552 sayılı İklim Kanunu’nun Geçici 1. maddesi ile TR ETS Yönetmeliği’nin Geçici 1. maddesi kapsamında Karbon Piyasası Kurulu’nun birinci toplantısında (KPK/2026/1) alınan kararları 3 Eylül 2026’da duyurmuştur.

  • Kapsam ve Süre: Pilot dönem 2026 ve 2027 yıllarını kapsamakta olup; elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerinin Kategori B ve C büyüklüğündeki tesisleriyle sınırlıdır.

  • Takvim ve Fiyatlandırma: 2026 yılında sadece raporlama yükümlülüğü uygulanacak, fiyat mekanizması 2027 sistem yılı itibarıyla devreye girecektir.

  • Tahsisat Esasları: Ücretsiz tahsisat oranı pilot dönemde %100’dür. Kıyas değeri elektrik dışı sektörlerde ağırlıklı ortalama, elektrik sektöründe ise geçmiş 5 yılın santral bazlı emisyon yoğunluğu üzerinden hesaplanacaktır.

(Not: Pilot dönem uygulama usul ve esasları İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından ayrıca yayımlanacak olup, ayrıntılı yükümlülükler bu düzenleme ile netleşecektir).

Beş sektörden birindeyseniz (Kat. B/C), ETS raporlama ve kıyas hazırlığınızı birlikte kuralım.