Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR-ETS) Yönetmeliği Resmî Gazete’de Yayımlandı

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR-ETS) Yönetmeliği Resmî Gazete’de Yayımlandı

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR-ETS) Yönetmeliği, 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 7552 sayılı İklim Kanunu’na dayanan bu yeni düzenleme; 42 madde, 6 geçici madde ve EK-1’den EK-7’ye kadar olan eklerden oluşmakta ve 2014 tarihli Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik’i yürürlükten kaldırmaktadır. Yönetmelik, izleme-raporlama-doğrulama (İRD) ile piyasa ve tahsisat kurallarını tek bir çatı altında toplamaktadır.

Öne Çıkan Başlıklar ve Düzenleme Detayları

  • Kapsam: Sistem, EK-1’de sayılan faaliyetleri yürüten tesislerden Kategori B ve Kategori C tesislerini kapsamaktadır; yani biyokütle kaynaklı CO₂ hariç yıllık emisyonu 50.000 ton CO₂-eşdeğerinin üzerindeki tesisler dahildir. Kategori A tesisler (≤50.000 ton) ETS dışında kalmakla birlikte, ilgili faaliyetleri varsa izleme-raporlama-doğrulama yükümlülükleri sürmektedir. Okul, üniversite, hastane, savunma sanayi tesisleri, Ar-Ge tesisleri, münhasır biyokütle kullanan tesisler ve askeri unsurlar ETS dışındadır.

  • Pilot Dönem: Sistem pilot uygulama dönemiyle başlamaktadır. Pilot dönemin kapsamı, süresi ve uygulama usul-esasları metinde sabit olmayıp Karbon Piyasası Kurulunca belirlenecektir. Pilot işletmeler ilk İzleme Metodolojisi Planı’nı Yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren 2 ay içinde sunmak zorundadır.

  • Ücretsiz Tahsisat ve Kıyas (Benchmark): Ücretsiz tahsisatta alt tesis bazlı kıyas yöntemi esas alınmıştır. Tahsisat; kıyas değeri, ücretsiz tahsisat oranı, sektörel faaliyet katsayısı ve faaliyet seviyesinin çarpımıyla hesaplanmaktadır. Somut kıyas değerleri ve oranlar Ulusal Tahsisat Planı ile ilan edilecektir.

  • İzin ve Takvim: ETS kapsamındaki her tesis için sera gazı emisyon izni alınması zorunludur. İzinler 5 yıl geçerlidir; yıllık emisyon ve faaliyet seviyesi raporlarının her yıl 30 Nisan’a kadar sunulması gerekmektedir. 7552 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 2 Temmuz 2025’ten itibaren 3 yıl içinde izin alınması zorunludur.

  • Cezalar: Doğrulanmış raporunu süresinde sunmayanlara tesis kategorisine göre 627.450 TL ile 6.274.500 TL arasında idari para cezası uygulanmakta olup, bu cezalar ETS kapsamındaki işletmelerde iki kat olarak kesilmektedir. İzin almadan faaliyet gösterenlere verilecek cezalar ise 12.549.000 TL’ye kadar çıkabilmektedir.

  • Denkleştirme ve Sistem Bağlantısı: Teslim yükümlülüğünde denkleştirme için yalnızca Türkiye sınırları içinde gerçekleşen projelerden elde edilen karbon kredileri, Kurulun belirleyeceği azami oran dahilinde kullanılabilmektedir. Ayrıca Yönetmelik, TR-ETS ile diğer emisyon ticaret sistemleri arasında tahsisatların karşılıklı tanınmasına imkân tanımaktadır (metinde SKDM/CBAM ibaresi geçmemektedir).

Nötr Karbon Değerlendirmesi

Yönetmelik, İRD ve piyasa/tahsisat hükümlerini tek çatı altında toplayarak Türkiye’nin ulusal karbon piyasasının hukuki altyapısını kurmaktadır. İşletmeler açısından en somut ve acil adım, kapsam eşiğini (50.000 ton) aşan tesisler için izleme planı ve İzleme Metodolojisi Planı hazırlığıdır. Pilot dönemde bu belgelerin teslim penceresi oldukça kısadır.

Öte yandan tahsisat maliyetini belirleyecek kalemlerin —pilot süresi/kapsamı, ücretsiz tahsisat oranı, kıyas değerleri ve denkleştirme oranı— Karbon Piyasası Kurulu kararlarına bırakılmış olması kısa vadede bir belirsizlik alanı yaratmaktadır. Bu nedenle önerimiz, tesis envanteri ve kategori tespitini şimdiden tamamlayıp Ulusal Tahsisat Planı ve Kurul kararlarını yakından izlemektir. SKDM (CBAM) ile mahsup beklentisi stratejik açıdan önemli olsa da bu Yönetmeliğin metnine dayanmamakta; sağlam bir İRD ve doğrulama altyapısı, hem yurt içi yükümlülük hem de olası SKDM mahsubu için ortak zemini oluşturmaktadır.

(Not: Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girmiş olmakla birlikte; pilot dönemin süresi, ücretsiz tahsisat oranı, kıyas değerleri ve denkleştirme oranı nihai metinde yer almayıp Karbon Piyasası Kurulu kararlarına ve Ulusal Tahsisat Planına bırakılmıştır. Bu parametreler resmen açıklanmadan tesis bazında kesin tahsisat/maliyet hesabı yapılamaz).

Kapsam eşiğini aşan tesisler için en acil adım, izleme planı ve İzleme Metodolojisi Planı hazırlığıdır. Nötr Karbon olarak sürecin her aşamasında yanınızdayız.