CBAM/SKDM Kesin Döneminde İki Önemli Güncelleme
CBAM kesin dönemi hareketleniyor — ve iki gelişme aynı yöne işaret ediyor: gerçek veriye geçin.
Son günlerde Avrupa Komisyonu’ndan üst üste iki adım geldi:
1️⃣ Kesin dönem varsayılan değerleri (default values) düzeltildi. Bağlayıcı değerler 2025/2621 sayılı Regülasyonda yer alırken, Temmuz 2026’daki 2026/1740 sayılı düzenleme ile Ek I ve Ek IV tümüyle değiştirilmiştir. Düzeltilmiş Excel dosyası bilgilendirme amaçlı olarak yayındadır, ancak hukuken bağlayıcı olan Regülasyon metnidir. CBAM hesaplamalarında eski varsayılan değerleri kullanan işletmelerin hesaplarını yeni değerlerle güncellemesi gerekmektedir.
2️⃣ Komisyon, AB dışı tesis operatörleri için 14 Ağustos 2026 tarihinde 10 yeni rehber yayımlamıştır. Bu rehberler 4 genel ve 6 sektörel (çimento, hidrojen, gübre, demir-çelik, alüminyum ve elektrik) başlık altında, özellikle AB dışında CBAM ürünü üreten tesis operatörleri için hazırlanmıştır. Modüler ve pratik olan bu kılavuzlar; İzleme Planı kurma, gömülü emisyon hesabı, bedelsiz tahsisat düzeltmesi ve gerçek değerlerin kullanımını kapsamaktadır.
İkisinin ortak mesajı ne?
Varsayılan değerler tasarım gereği bir ceza payı (mark-up) içermektedir; buradaki amaç gerçek emisyonların olduğundan düşük hesaplanmasını önlemektir. Sonuç olarak, özellikle gerçek emisyon yoğunluğu ilgili varsayılan değerin altında olan tesislerde, varsayılan değerle hesaplanan CBAM yükümlülüğü doğrulanmış gerçek tedarikçi verisiyle hesaplanandan daha yüksek olabilmektedir.
Ve şimdi Komisyon, o gerçek veriyi üretmenin yol haritasını da AB dışı operatörlere sunmuştur.
Yani artık “varsayılan değer kolaydır” demek yetmez; gerçek emisyon performansı daha iyi olan tesisler için varsayılan değerler daha maliyetli olabilir ve gerçek veriye geçmenin resmi rehberi artık masadadır.
Türkiye’den AB’ye ihracat yapan üreticiler için mesaj nettir: Kendi tesisinizin ve tedarikçilerinizin gerçek emisyon verisini, bu yeni rehberler doğrultusunda şimdiden kurmaya başlayın. İlk yıllık CBAM beyanına kadar hazırlık için zaman vardır — ancak erken başlayanlar hem uyum hem de maliyet yönetimi açısından avantaj sağlar.
Tesisinizin İzleme Planını ve gerçek emisyon verisini CBAM’e uygun biçimde birlikte hazırlayalım.
CBAM/SKDM Kesin Döneminde İki Önemli Güncelleme
-
Güncelleme Kapsamı: Avrupa Komisyonu (DG TAXUD), Ağustos 2026’da kesin dönem varsayılan emisyon değerlerinin (default values) düzeltilmiş Excel sürümünü ve AB dışı tesis operatörleri için hazırlanan 10 yeni teknik rehberi yayımlamıştır.
-
Hukuki Durum: Varsayılan değerlere ilişkin yayımlanan Excel dosyası bilgilendirme amaçlıdır; hukuken bağlayıcı değerler Commission Implementing Regulation (EU) 2025/2621 içinde yer almaktadır.
-
Düzenleme Detayı: Güncellenen Excel dosyası, Temmuz 2026’da yayımlanan Commission Implementing Regulation (EU) 2026/1740 düzeltme düzenlemesini yansıtmakta olup, bu düzenleme 2025/2621’in Ek I ve Ek IV’ünü tümüyle değiştirmiştir ve düzeltilmiş değerler 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerlidir.
-
Yeni Rehberler: 14 Ağustos 2026 tarihinde Komisyon; AB dışı tesis operatörleri, yetkili beyan sahipleri ve doğrulayıcılar için 4 genel ve 6 sektörel olmak üzere 10 yeni kesin dönem rehberi yayımlamıştır. Amaç, gerçek değerlerin (actual values) kullanımını, İzleme Planı kurulmasını ve gömülü emisyon hesabını desteklemektir.
-
Yürürlük ve Takvim: Düzeltilmiş değerler 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerlidir. 2026 ithalat yılına ilişkin ilk yıllık CBAM beyanı 2027 yılında verilecektir.
Nötr Karbon Değerlendirmesi
-
Operasyonel Etki: Maliyet modelleri, ERP entegrasyonları ve CBAM raporlama araçları eski 2025/2621 değerlerine göre kurulduysa, düzeltilmiş değerlerle acilen yeniden gözden geçirilmelidir.
-
Maliyet Boyutu: Varsayılan değerler içerdikleri mark-up nedeniyle, doğrulanmış gerçek tedarikçi emisyon verisiyle hesaplanan yükümlülükten genellikle daha yüksek bir CBAM maliyeti doğurmaktadır; bu nedenle varsayılan değere dayanmak bir kolaylık değil, çoğu durumda bir maliyet tercihidir.
-
Stratejik Adım: 14 Ağustos’ta yayımlanan rehberler, “gerçek veriye geçiş” yaklaşımının pratik yol haritasını sunmaktadır; ihracatçılar için öncelik, ilk yıllık beyandan önce doğrulanmış tedarikçi/tesis emisyon verisini toplayacak İzleme Planı ve sistemini bu rehberler doğrultusunda kurmaktır.
(Not: Yayımlanan Excel dosyası bilgilendirme amaçlıdır; hukuken bağlayıcı varsayılan değerler, 2026/1740 ile düzeltilmiş hâliyle Commission Implementing Regulation (EU) 2025/2621 metninde yer alır. Rehberler teknik yönlendirme niteliğindedir; hesaplamalarda Regülasyonun güncel metni esas alınmalıdır.)

